جانپناهها و پناهگاههای ایران + پناهگاه های تهران
(1 مرور)
یوسف تقی زاده
زمان مطالعه:
36
دقیقه
تاریخ انتشار:
1401/6/19
تاریخ آخرین تغییرات:
1403/12/1
0
8
کسانی که به ورزش کوهنوردی علاقه دارند، جزو ضروریات میدانند که درباره جانپناهها و پناهگاههایمختلفی که در کوهستانها وجود دارد اطلاعاتی کسب کنند تا زمان استراحت، خطر و یا حتی شب مانیهایشان در کوهستان را براساس این پناهگاهها برنامهریزی نمایند. همه مسیرهای کوهنوردی در ایران جانپناه ندارد اما شماری از این مسیرها حتی دارای پیش از یک پناهگاه و جانپناه است. در این نوشته لیستی از پناهگاه و جانپناههای موجود در کوهستانهای کشور را به شما ارائه خواهیم داد. اگر شما هم علاقمند به کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه هستید، با ما تا انتهای این مطلب از وب سایت دکوول همراه باشید.
جانپناه کارگر در توچال از نوع سنگی و جانپناه اردلان در توچال از نوع فلزی هستند و هیچگونه تجهیزاتی هم ندارند. وجود این دو جانپناه بر فراز قله توچال را باید یک امکان فوقالعاده برای کسانی دانست که در زمستان راهی این قله میشوند، تجهیزات کافی با خود نبردهاند و فرصت بازگشت هم ندارند.
موقعیت مکانی: روی یال شمال شرقی دماوند در نقطهای به همین نام
ارتفاع: ۴۴۰۰ متر
گنجایش: دو طبقه مجموعا ۱۵ نفر
این جانپناه با سنگ ساخته شده و تجهیزات خاصی هم ندارد. وجود پناهگاه تخت فریدون برای کوهنوردانی که میخواهند از مسیر شمال شرقی به قله دماوند صعود کنند، چه در تابستان و چه در زمستان کمک زیادی میکند.
جانپناه لجنی
استان: تهران – رودبار قصران
موقعیت مکانی: بر روی یال قله سرکچال 1 در روی گردنه لجنی
ارتفاع: ۳۲۰۰ متر
گنجایش: ۲۰ نفر
این جانپناه با سنگ ساخته شده و تجهیزات خاصی هم ندارد و باید آن را برای کسانی مناسب دانست که میخواهند در زمستان به قلل سرکچال صعود کنند. این جانپناه نقش بسیار مهمی در صعودهای بخش مرکزی رشته کوه البرز انجام میشود دارد.
موقعیت مکانی: در ابتدای دره مسیر صعود به قله تفتان
ارتفاع: ۳۳۰۰ متر
گنجایش: در 2 طبقه ۵۰ تا ۱۰۰ نفر
این جانپناه را با تجهیزات ساختمانی ساختهاند و دارای امکانات تجهیزات خوب و خوابگاه است. این پناهگاه را باید جای مناسبی برای استراحت در صعودهای زمستانی و بهاره تفتان و نرکوه و قله صبح دانست.
این پناهگاه با سنگ و مصالح ساختمانی ساخته شده است و در فصل تابستان دارای برق، آب، مواد غذایی و سرایدار است. این پناهگاه در فصل زمستان خالی است و صعودهای زمستانی شرق قله سبلان از آن استفاده میکنند.
موقعیت مکانی: در انتهای یخچال سرچال، تخت سلیمان زیر قله
ارتفاع: ۳۸۰۰ متر
گنجایش: اتاقهای مجزا
برای ساخت این پناهگاه از تجهیزات ساختمانی استفاده شده است اما تجهیزات خاصی در آن وجود ندارد. این پناهگاه قدیمی جای مناسبی برای اتراقهای طولانی تیمهای صعود به قله علمکوه در فصل زمستان است.
برای ساخت این پناهگاه از تجهیزات ساختمانی استفاده شده است. این پناهگاه بیشتر در تابستان برای صعودهای غرب دماوند استفاده میشود. از آنجایی که در زمستان مسیر پناهگاه دور است و نیاز به برف کوبی سنگین دارد، کمتر از آن استفاده میشود.
موقعیت مکانی: بر روی گردنه غربی در ابتدای شیب تند یال غربی
ارتفاع: ۳۶۰۰ متر
گنجایش: در حدود ۳۰ نفر
این پناهگاه فلزی است و امکانات و تجهیزات خاصی هم ندارد. جانپناه غربی روی گردنه بادگیر سبلان واقع شده است و معمولا برای صعودهای زمستانی از آن استفاده میشود.
این پناهگاه با تجهیزات ساختمانی ساخته شده است و تجهیزات خاصی در آن وجود ندارد. جانپناه کاهار که در وسط یال قله کاهار قرار گرفته، بیشتر برای صعودهای زمستانی استفاده میشود.
موقعیت مکانی: در زیر قله ۳۲۵۰ متری سیادر و مسلط به منطقه
ارتفاع: ۳۲۰۰ متر
ابعاد: 12 متر مربع
گنجایش: ۱۰ نفر
قله ناز از قلههای البرز مرکزی محسوب شده از جنوب به دره و جاده چالوس و از شمال به طالقان منتهی میگردد. خط الراس شرقی چکاد ناز به قلههای میش نو، کهار کوچک و بزرگ هفت خوان و کرچان متصل است. در سال ۱۳۷۰ جانپناهی فلزی با مشارکت هیأت کوهنوردی کرج و گروههای کوهنوردی کهار هفت خوان و باشگاه کوهنوردی شقایق در ارتفاع تقریبی ۳۲۵۰ متری بر روی یال جنوبی قله ناز ساخته و نصب گردید این جان پناه با عنوان سیادر با ساختاری یک و نیم طبقه در ابعاد ۱۲ متر مربع گنجایش ۱۰ کوهنورد را دارد.
سنگ سیمان آهن و بتن از مصالح مورد استفاده در ساخت جانپناه است چشمهای فصلی در مجاورت جانپناه قسمت جنوبی وجود دارد که به منظور تهیه آب آشامیدنی میتوان از آن استفاده نمود. روستای کلوان با فاصله ۴ ساعت نزدیکترین منطقه مسکونی به جانپناه سیادر محسوب میگردد. شرایط آنتن دهی تلفن همراه در محدوده جانپناه تقریبا مساعد است. در سال ۱۳۷۸ جان پناه سیادر مورد مرمت قرار گرفت اما در سالهای اخیر به دلیل تردد کوهنوردان از مسیر کهار این جانپناه به دست فراموشی سپرده شده است. فاصله جانپناه تا قله ناز به ارتفاع ۴۰۹۵ متر در شرایط عادی ۳ ساعت است.
بیمارستان کرج در فاصله ۵۲ کیلومتری نزدیکترین مرکز امداد محسوب میگردد. برای رسیدن به جانپناه سیادر باید از مسیرهای جاده کرج - چالوس پل خواب روستای کلوان گذر کنید. همانطور که گفته شد: پناهگاه دو طبقه سیادر، فلزی است و تجهیزات خاصی هم ندارد. این جانپناه که در ابتدای یال طولانی قله ناز قرار گرفته بیشتر برای صعودهای زمستانی استفاده میشود.
از این پناهگاه فلزی به دلیل خطر ریزش بهمن نمیتوان در فصل زمستان استفاده کرد. زیرا در در زیر شیب تند و بهمنگیر بیژن قرار گرفته و به همین دلیل هم بیشتر در صعودهای تابستانی مورد استفاده قرار میگیرد.
موقعیت مکانی: بر فراز لبه قله چال میشان با دیدگاه عالی
ارتفاع: ۳۷۰۰ متر
گنجایش: ۱۵ نفر
جانپناه جان میشان فلزی است و تجهیزات خاصی هم ندارد و بر لبه یخچال چال میشان قرار گرفته است. این جانپناه هم برای صعودهای تابستانی و هم برای صعودهای زمستانی مناسب است.
موقعیت مکانی: بر فراز لبه نزدیک به قله 4000 متری خرسان
ارتفاع: ۳۸۵۰ متر
گنجایش: ۲۰ نفر
جانپناه کلونچین سنگی است و تجهیزات خاصی هم ندارد. این جانپناه بر فراز لبه قله خرسان در جنوب کلونچین قرار دارد.
جانپناه خرسان
استان: مازندران – کلاردشت
موقعیت مکانی: در زیر قله خرسان شمالی حد فاصله علمکوه و خرسان
ارتفاع: ۴۵۰۰ متر
گنجایش: ۱۵ نفر
این پناهگاه فلزی است و تجهیزات خاصی هم ندارد و در فاصله دو قله علم کوه و خرسان شمالی آن را ساختهاند. از جانپناه خرسان بیشتر برای صعودهای زمستانی و بازگشت از قله علم کوه استفاده میشود.
جانپناههای شمالی دماوند
استان: مازندران – لاریجان
موقعیت مکانی: بر روی یال شمالی قله دماوند در ابتدا و انتهای مسیر
ارتفاع: ۴۰۰۰ متر و ۵۰۰۰ متر
گنجایش: ۱۲ نفر هرکدام
این پناهگاهها فلزی هستند و تجهیزات خاصی هم ندارند. یکی از آنها در ارتفاع 4 هزار متری و دیگری در ارتفاع 5 هزار متری قرار دارد و بیشتر از انها برای صعودهای زمستانی استفاده میکنند.
این جانپناه فلزی و بدون تجهیزات است و برای اتراق در همه فصول جای مناسبی محسوب میشود. همچنین برای آشنایی با پناهگاه کرکس میتوانید به مقاله قله کرکس مراجعه کنید.
جانپناه سیاه سنگ
استان: مازندران – کلاردشت
موقعیت مکانی: واقع در جناح جنوبی قله سیاه سنگ نزدیک به شاخک
ارتفاع: ۴۵۵۰ متر
گنجایش: ۸ نفر
جانپناه سیاه سنگ فلزی و بدون امکانات است و معمولا کوهنوران برای استراحت شبانه از آن استفاده میکنند.
جانپناه گردونکوه
استان: استان قزوین - طالقان
موقعیت مکانی: نزدیک به قله گردونکوه
ارتفاع: 4300 متر
گنجایش: 8 نفر
استان قزوین در دامنه جنوبی سلسله جبال البرز واقع شده و به دلیل دارا بودن ارتفاعات متعدد و بارندگیهای متوسط از نقاط معتدل کشور محسوب میگردد قله گردونکوه با ارتفاع ۴۴۰۵ متر از قلههای معروف این استان میباشد. جمعی از کوهنوردان استان قزوین با هزینه شخصی و عزمی راسخ در سال ۱۳۶۸ جانپناهی کوچک در مسیر قله گردونکوه ساختند.
سنگهای موجود در منطقه سیمان و آهن از مصالح مورد استفاده در ساخت این جانپناه بوده و گنجایش ۸ کوهنورد را دارد. روستای پراچان در فاصله تقریبی ۴ ساعت نزدیکترین منطقه مسکونی و درمانگاه طالقان در فاصله ۲۵ کیلومتری نزدیکترین مرکز امداد به جانپناه گردونکوه محسوب میگردد. شرایط آنتن دهی تلفن همراه در محدوده جانپناه تقریبا مساعد است. چشمههای متعدد آب لوله کشی شده ابتدای مسیر صعود چشمه دشت دمچه چشمه یال هزار چم در مسیر صعود قله گردونکوه وجود دارند که چشمه کم آب زیر یال هزار چم در فاصله ۳۰۰ متری نزدیکترین گزینه برای تهیه آب آشامیدنی محسوب میگردد.
جانپناه گردونکوه در ارتفاع ۴۳۰۰ متری قرار گرفته و فاصله آن تا قله گردونکوه در شرایط عادی ۲۵ دقیقه است. گروه کوهنوردی الموت قزوین در سالیان گذشته چندین مرتبه جانپناه را مورد مرمت قرار دادند اما به دلیل عدم رسیدگی پس از آن با بارش نخستین برف فضای داخل جانپناه مملو از برف شده و استفاده از آن غیرممکن خواهد بود برای رسیدن به جانپناه گردونکوه باید از مسیرهای استان قزوین شهرستان طالقان روستای پراچان معدن سنگ گرانیتی گوسفند سرای دمچه گردنه هزار چم گذر کنید.
پناهگاه شیرپلا
استان: تهران – پس قلعه
موقعیت مکانی: در بالای آبشار دوقلو ضلع جنوبی توچال
ارتفاع: ۲۸۵۰ متر
گنجایش: عمومی
پناهگاه شیرپلا با تجهیزات ساختمانی ساخته شده و از تجهیزاتی همچون ، آب، برق، خوابگاه، سالن غذاخوری و امداد و نجات برخوردار است. در حال حاضر از این جانپناه بیشتر برای کوهپیماییهای عمومی استفاده و صعود زمستانی به استفاده میشود.
پناهگاه پلنگ چال
استان تهران – درکه
موقعیت مکانی: در انتهای دره درکه
ارتفاع: ۲۳۰۰ متر
گنجایش: عمومی
پناهگاه پلنگ چال را با تجهیزات ساختمانی ساختهاند و در آن امکاناتی همچون آب، برق، خوابگاه، سالن غذاخوری و امداد و نجات وجود دارد. در حال حاضر بیشتر از این پناهگاه برای کوهپیماییهای عمومی استفاده میشود و باید آن را برای اتراق کوهنوردانی مناسب است که قصد صعود به ارتفاعات توچال را دارند.
پناهگاه بارگاه جنوبی دماوند
استان: مازندران – وینه
موقعیت مکانی: در اواسط یال جنوبی قله
ارتفاع: ۴۱۵۰ متر
گنجایش: ۳۰ نفر
پناهگاه بارگاه جنوبی دماوند با تجهیزات ساختمانس ساخته شده است و بیشتر برای صعودهای تابستانی از آن استفاده میکنند زیرا در زمستان امکان ریزش بهمن وجود دارد.
جانپناه شروین
استان: تهران – پس قلعه
موقعیت مکانی: واقع بر بلندی کنار آبشار دوقلو در زیر بند یخچال
ارتفاع: 2650 متر
گنجایش: ۱۵ نفر
این تجهیزات را با سنگ و مصالح دیگر ساختهاند و بیشتر سنگنوردانی از آن استفاده میکنند که قصد صعود به دیواره بند یخچال و اسپیلت را دارند.
جانپناه چالکبود
استان: لرستان – تیون
موقعیت مکانی: واقع در گودال یخچال چالکبود
ارتفاع: ۳۴۰۰ متر
گنجایش: ۱۵ نفر
این جانپناه فلزی است و تجهیزات خاصی ندارد و از آن بیشتر برای صعودهای زمستانی قلل گل گل و سنبران اشترانکوه استفاده میشود.
موقعیت مکانی: واقع در حدفاصل دو قله الوند و کلاغ لان
ارتفاع: ۳۲۰۰ متر
گنجایش: ۴۰ نفر
پناهگاه کلاغ لان امکانات خاصی ندارد و بیشتر تیمهایی که قصد صعود زمستانی دارند از آن استفاده میکند.
جانپناه دارآباد
استان: تهران – دارآباد
موقعیت مکانی: واقع بر فراز قله دارآباد
ارتفاع: ۳۲۵۰ متر
گنجایش: ۱۵ نفر
برای ساخت این جانپناه از تجهیزات ساختمانی استفاده شده است و امکانات خاصی ندارد. این پناهگاه بر روی قله قرار دارد و کوهنوردان هم در صعود زمستانی و هم در صعود تابستانی میتوانند از آن استفاده کنند.
جانپناه سیاه سنگ امیری
استان: تهران – پس قلعه
موقعیت مکانی: بر روی یال جنوبی توچال در محلی به همین نام
ارتفاع: ۳۵۰۰ متر
گنجایش: ۲۰ نفر
در ساخت این پناهگاه دو طبقه از مصالح ساختمانی استفاده شده است و تجهیزات خاصی هم در جانپناه موجود نیست. جانپناه سیاه سنگ امیری را باید برای کوهنوردانی که در بورانهای توچال با وسایل زمستانی دچار مشکل میشوند، بسیار حیاتی دانست.
این جانپناه با مصالح ساختمانی ساخته شده و از امکاناتی همچون آب و برق تاسیسات، خوابگاه، زمین ورزش و امداد و نجات برخوردار است. معمولا از این پناهگاه برای کوهنوردیهای عمومی استفاده میشود.
قرارگاه رینه
استان: مازندران – لاریجان
موقعیت مکانی: واقع در بخش رینه به عنوان پایگاه ابتدایی دماوند
ارتفاع: ۲۲۰۰ متر
گنجایش: عمومی
قرارگاه رینه نیز با مصالح ساختمانی ساخته شده است و حالت ویلایی دارد. از امکانات این قرارگاه میتوان به آب، برق و تلفن اشاره کرد. کلیه صعودکنندگان به قله دماوند میتوانند از این جانپناه استفاده کنند.
کمپ رودبارک
استان: مازندران – کلاردشت
موقعیت مکانی: قسمت پایین جاده رودبارک به ونداربن
ارتفاع: ۱۴۰۰ متر
گنجایش: عمومی
پناهگاه رودبارک از تجهیزات کاملی برخوردار است و در یک نقطه ییلاقی بسیار زیبا قرار دارد.
جانپناه کسری
استان: اردبیل
موقعیت مکانی: در جناح شمالی قله زیر یخچال کسری
ارتفاع: ۳۶۰۰ متر
گنجایش: ۱۵ نفر
این جانپناه فلزی است و امکانات خاصی هم ندارد. معمولا کوهنوردانی از جانپناه کسری استفاده میکنند که برای فتح یخچال قله راهی شدهاند.
پناهگاه میدان میشان ۱
استان: همدان – گنجنامه
موقعیت مکانی: واقع در بالای آبشار
ارتفاع: ۲۶۰۰ متر
گنجایش: عمومی
این پناهگاه را با مصالح ساختمانی ساختهاند و دارای امکاناتی همچون آب، برق و خدمات رفاهی است. پناهگاه میدان میشان 1 را باید هم برای صعودهای زمستانی و هم برای صعودهای تابستانی به قله الوند مناسب دانست.
قرارگاه سی سخت
استان: کهکیلویه و بویر احمد
موقعیت مکانی: بخش سی سخت محل اتراق کوهنوردان
ارتفاع: ۲۲۰۰ متر
گنجایش: ۳۰ نفر
پناهگاه سی سخت با مصالح ساختمانی ساخته شده است و از امکاناتی همچون ، برق، راهنما و سرایدار برخوردار است. این قرارگاه معمولا محل استقرار اولیه گروههای کوهنوردی است.
این جانپناه فلزی در در شرق قل ل مرکزی دنا قرار دارد و برای صعودهای زمستانی و تابستانی قله قاش مستان مناسب است.
جانپناه هفت تنان
استان: چهارمحال و بختیاری – شیخ علی خان
موقعیت مکانی: بر روی یال قله
ارتفاع: ۳۳۰۰ متر
گنجایش: ۲۰ نفر
این پناهگاه سنگی است و تجهیزات خاصی ندارد و بیشتر از آن برای صعودهای زمستانی به قله هفت تنان استفاده میشود.
جانپناه اسپیدکمر
استان: تهران – پس قلعه
موقعیت مکانی: یال غربی توچال و شمال دره درکه
ارتفاع: ۲۸۵۰ متر
گنجایش: ۱۰ الی ۱۵ نفر
این پناهگاه سنگی، قدیمی و بدون تجهیزات است و بیشتر در گذشته کوهنوردان در مسیر صعود به توچال از آن استفاده میکردند. در حال حاضر استفاده چندانی از این جانپناه نمیشود.
موقعیت مکانی: بر روی یک تپه مشرف به قله کیش و جوکار
ارتفاع: 2900 متر
گنجایش: ۱۵ نفر
این جانپناه فلزی برای استفاده تیمهای اعزامی برای صعود به قلل صخرهای جوپار مناسب است.
جانپناه جوپار ۲
استان: کرمان – جوپار
موقعیت مکانی: در میان مسیر صخرهای سه شاخ
ارتفاع: 3900 متر
گنجایش: ۱۰ نفر
این جانپناه فلزی بیشتر برای صعودهای زمستانی به سه شاخ بزرگ استفاده میشود اما در مسیر رسیدن به آن ممکن است خطر ریزش بهمن (فصول بسیار پر برف کرمان) وجود داشته باشد.
جانپناه هزار
استان: کرمان – راین
موقعیت مکانی: واقع در کنار بیدستان
ارتفاع: ۳۰۰۰ متر
گنجایش: 25 نفر
این جانپناه فلزی که در کنار یک بیدستان قرار دارد، جای خوبی برای اقامت و استراحت در طول صعود به قله هزار است.
کلام آخر
در مطلب جانپناهها و پناهگاههای ایران سعی کردیم لیستی از پناهگاههای موجود در کوهستانهای کشورمان را ارائه دهیم و امکانات هر کدام از آنها را بررسی کنیم. هر کوهنورد باید نگاهی به این لیست بیندازد و اطلاعاتی درباره جانپناهها داشته باشد. اگر نکته دیگری درباره این موضوع وجود دارد که در این مطلب بدان اشاره نشد، حتما آن را با ما و دیگر خوانندگان به اشتراک بگذارید تا دیگران هم بتوانند از آن استفاده کنند. امید است این مطلب برایتان مفید بوده باشد و بتوانید از ان استفاده کنید.
یوسف تقی زاده
علاقه شخصی من به کوهنوردی و صعودهای بلند هیمالیایی منجر شد که به شکل حرفهای این ورزش رو دنبال کنم و به سمت مربی شدن و راهنمای کوهستان شدن برم.